په عامو او جاري لارو او سړکونو کې بمونه ښخوونکو!

R
Riaz Muqamzai
Author
May 11, 2021
4 years ago
2,000 views
په عامو او جاري لارو او سړکونو کې بمونه ښخوونکو!

د یو مومن وژل څومره ستره ګناه ده، له دې ایت کريمه څخه يې معلومه کړئ: 

وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّـهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا ( النساء 4: 93)

او هغه څوك چې يو مومن په قصد او ارادې سره قتل كړي، نو د هغه سزا جهنم دى، چې همېشه به په هغه كې وي او الله پر ده باندې غضب كړى دى او پر ده يې لعنت كړى دى او د ده لپاره يې بېخي لوى عذاب تیار كړى دى.

 

هغه خلک چې په هغو لارو کې بمونه ښخوي چې عامې لارې وي، ټول ولس پرې ځي راځي، د ولس، مسافرو او حکومت ټولو ګاډي پرې ځي راځي، نو په دغو لارو کې بمونه ښخول شرعاً حرام دي، ځکه دغه صراحتاً بې له شکه په قتل عمد کې راځي.

 

دا قتل عمد نه دی، نو څه دی؟!

په جاري لارو او سړکونو کې چې ټول خلک پرې تګ راتګ کوي، ولس ترې کار اخلي، په دغو کې د دښمن په نيت او خيال بمونه ښخول قتل عمد کې راځي که نه؟ نو اول قتل عمد پېژنو چی قتل عمد څه ته وايي؟

  يقول الحنفية:....

فالعمد: ما تعمد فيه القاتل ضرب غيره بسلاح، كالسيف والسكين والرمح والرصاص، أو ما أجري مجرى السلاح في تفريق أجزاء الجسد، كالمحدد من الخشب، والحجر، والنار، والإبرة في مقتل.

وذلك لأن العمد معناه القصد وهو أمر خفي لا يمكن الإطلاع عليه ولا معرفته، إلا بدليل يدل عليه، وهو استعمال الآلة القاتلة، فجعلت الآلة دليلاً على القصد، وأقيمت مقامه باعتبارها مظنة لوجوده، كما أن السفر مظنة المشقة.  تكملة فتح القدير: 244/8 وما بعدها، البدائع: 233/7، الدر المختار: 375/5، اللباب شرح الكتاب: 141/3. نقلاً عن الفقه الإسلامي و أدلته.

 

قتل عمد، يعنې قصدي او ارادي قتل هغه دی چې قاتل قصداً  و عمداً پر چا په وسلې سره ګوزار وکړي، لکه په تورې، چړې، نېزې، مرمۍ سره او يا په هر هغه څيز سره چې د‌ جسم د اجزاوو په بېلولو کې د‌ وسلې ځای نيسي او د وسلې کار کوي، لکه: تېره لرګی، کاڼی، اور او ستنه چې په داسې ځای کې ووهل شي چې انسان ترې مري.

دا ځکه چې د‌عمد معنا قصد او اراده ده، او قصد يو پټ شی دی چې اطلاع پرې نشي حاصلېدای او نه يې معرفت کېدای شي مګر په داسې دليل سره چې پر دغه قصد او عمد دلالت کوي او هغه د‌ دغه وژونکې آلې کارول دي، نو د وژونکې آلې کارول پر قصد او عمد باندې دليل وګرځول شول او د‌ دغې آلې کارول د قصد او عمد پر ځای ودرول شول، په دې اعتبار سره چې دغه آله د قصد لپاره مظنه ده، لکه څنګه چې سفر د‌ مشقت مظنه ده.

نو اوس تاسو ووايئ چې بم وژونکې آله ده که نه ده؟! 

هو، وژونکې، د جسم ټوټه کوونکې او تخريبوونکې آله ده، نو ته چې دغه آله په هغه سړک کې ښخه کړې چې ټول پرې تګ راتګ کوي، تا د دغو ټولو د وژلو قصد وکړ، ځکه نو په لارو کې د بمونو ښخول قتل عمد دی او قتلٍ ناحق له شرک او کفر څخه وروسته ستره ګناه ده. والعياذ بالله

دغه عمل په قتل خطا کې نه راځي. قتل خطا هم جرم دی او شريعت د هغه سزا مقرر کړې ده. 

 

ای د الله بنده ګانو! له الله څخه وډار شئ، په پکتيکا کې، تخار کې او داسې نورو ښارونو کې د يوې ورځې تلفات لسګونو ته رسېږي او قربانيان يې زياتره خالص عوام دي. 

نو ايا ستاسو د قيامت پر ورځ يقين نشته؟! حساب کتاب نه منئ؟!

فإنا لله و إنا إليه راجعون

 

مفتی عبدالولي

Related Articles

Sep 18, 2023
3,137 views

چاپيريال ساتنه

ليکوونکى: خالد راﺯق زیاتره موږ انسانان ټول شیان د ځان لپاره غواړي ا و ددې څخه هم ډېره زیاننمنه ده چي موږ خپل ځان د طبیعت او چاپیریال څخه بېل وګڼو. دا مفکوره ددې باعث سوې ده چي انسان د طبیعت بې فکره او بې رحمانه ګټه واخلي. هم دې مفکورې انسان هڅولي تر...

Mar 31, 2021
1,980 views

د ستر فرانسوي فیلسوف ژان ژاک روسو ژوند ته یوه کتنه

   ستر فرانسوي فیلسوف او لیکوال، ژان ژاک روسو (Jean-Jacques Roussou) د ۱۷۱۲ زېږدیز کال د جون په ۲۸ مه نېټه د سویس په ژنیو ښار کې دې نړۍ ته سترګې وغړولې .    د ژان ژاک روسو له زېږون څخه کمه موده وروسته، مور یې له دې نړۍ سره مخه ښه وکړه او خپل خپلوانو...

Jul 02, 2022
1,701 views

LOCALIZING WESTERN NORMS AND ELITE MANIPULATION OF DEVELOPMENTAL AND HUMANITARIAN AID

Shamsuddin AminCentral Asian Studies InstituteBishkek, KyrgyzstanMay 2022 LOCALIZING WESTERN NORMS AND ELITE MANIPULATION OF DEVELOPMENTAL AND HUMANITARIAN AID Introduction:  Afghanistan’s post-2001 reconstruction and development journey has made...

Recommended For You

Jun 02, 2023
29,869 views

وړیا PDF کتابونو معتبر سایټونه

وړیا pdf کتابونه چیرته پیدا کړو؟ ځواب: 👇 دلته میلیونونه کتابونه موندلی شئ  دا چې یو زیات شمیر کتاب لوستونکو او څېړونکو هیواد پریښی او له بده مرغه نورو هیوادونو کې د پښتو او فارسي کتابونو چاپي نخسې نه موندل کیږي او ددې ترڅنګ د هیواد په دننه کې هم د...

Nov 26, 2020
29,168 views

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته...

Dec 18, 2020
27,118 views

که جرأت نه لرئ، مه خفه کېږئ! دلته يې لاملونه او حللارې لوستلای شئ

 ژباړه: هدایت الله همت ارواپوهانو له نظره، بې جراتي او پر ځان نه باور له هغو ستونزو دي، چې ځوانان د ماشوم والي له دورې ورسره لاس و ګرېوان کېږي. دوی ته دا حق نه ورکول چې له خپلو حقه حقونو ساتنه وکړي او که کله دوی دا کار کوي نو د کورنۍ د مشرانو له خوا...