To start downloading books

Please sign in or create an account.

imranghani 3 years ago 1,788
د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه

د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه

لیکنه: شکېبا نادري

د یلدا شپه د کال تر ټولو اوږده شپه

 

موږ په ژوند کې بېلابېلې ځانګړې ورځې لرو او نمانځو یې، خو دا ورځې ځینې پر مذهب او ځینې پر ورځینو رواجونو پورې اړه لري، پر مذهب او عقیدې پورې تړلې ورځې لکه، میلاد نبي او یا د اشورا ورځ او داسې نورې ورځې دي، چې مسلمانان یې د عبادت او خیراتونو په واسطه نمانځي، خو داسې ورځې هم شته چې زموږ په فرهنګ پورې اړه لري چې له دغو ځانګړو ورځو څخه یوه هم د یلدا شپه ده، چې د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې په بېلابېلو بڼو نمانځل کېږي.

موږ په نننۍ لیکنې کې تاسو ته د یلدا د شپې په اړه معلومات درکوو، که غواړئ د یلدا د شپې په اړه پوه شئ، لیکنه تر پایه ولولئ!

 

د یلدا د شپې تاریخچه

په پخوا وختونو کې چې د ډېری خلکو کار او کسب کرنه وه، لمر د دوی لپاره ډېر ارزښت درلود، د خلکو  دې ته پام شو، چې د کال ځینې ورځې اوږدې او ځینې لنډې دي، دوی پر دې باور و چې سپوږمۍ د خلکو لپاره د نیکۍ سمبول دی، اریایانو د مني وروستۍ شپه او د ژمي لومړۍ شپه چې د کال تر ټولو اوږده شپه ده، د نوي کال د پیل لومړۍ شپه وبلله چې په اوستایي فرهنګ کې ورته سرد وایي چې د کال د ساړه موسم معنا لري. 

یلدا سامي کلمه ده چې د پیدایښت معنا لري، دغې کلمې ته په اشوري ژبې کې الادو، په عبري او سریاني ژبو کې ورته یلد او په عربي ژبې کې ولد ورته وایي.

 

د یلدا شپه چې ژمنی انقلاب هم ورته وایي، د کال تر ټولو اوږده شپه ده، دا اوږدوالی د نورو شپو سره ډېر توپیر نه لري، ځکه دا توپیر یوازې یوه دقیقه ده، دا شپه د ځینو هېوادونو د خلکو لپاره یوه ځانګړې شپه ده او په بېلابېلو ډولونو یې نمانځي لکه، د اور تر څنګ کېناستل، سندرې ویل، نڅا کول او داسې نور. 

په ځينو هېوادونو کې خو خلک ډول ډول وچې مېوې اخلي او د دسترخوان پر سر یې ږدي، او د دغې ورځې پر سهار ټول خلک ساده جامې اغوندي، هېڅوک په چا امر نه کوي ان پاچاهان هر څوک په خپلې خوښې خپل کارونه تر سره کوي، په دغې ورځ ښکار کول هم منع دي.

دا ورځ د ایرانیانو لپاره ډېر ارزښت لري او ارومرو یې نمانځي، ایرانیان د  یلدا شپې لپاره ځانګړی دسترخوان تیاروي، د دغې شپې تر ټولو اړینه مېوه انار دی، انار د ایرانیانو په اند د برکت سمبول دی، او بل په دغې شپې باید د هر ایراني په کور کې هنډواڼه شته وي، دوی وایي چې په دغې شپې هنډواڼې شتون موږ له ژمنۍ سړې هوا څخه ژغوري، دوی په دغې شپې د خوړو دې خوړلو  ترڅنګ شعرونه هم وایي، د خپلو ادبیاتو په اړه نظرونه هم وړاندې کوي او فالونه هم ګوري د دوی په فرهنګ کې یادې کړنې د یلدا د شپې اړینې کړنې دي.

 

په بېلابېلو هېوادونو کې د یلدا د شپې نمانځل

 

پاکستان

ډېری پاکستانیان په دغې شپې دعا او عبادت کوي، نارینه یې په هغې هندارې کې چې ژمنۍ حمام نومېږي، د دغې ورځې(یلدا) له سهار څخه تر مازدیګر پورې په داسې حال کې چې یوه ټوټه وچه ډوډۍ یې په لاس کې نیولې وي په درېدلې بڼه حمام کوي او وروسته بیا خپله مېلمستیا پیلوي، سندرې وایي، نڅا او ساعتیري کوي.

 

جاپانیان

جاپانیان د سړې هوا د له منځه وړلو لپاره د خپلو حمامونو لپاره ډېر توکي اخلي او خپل حمامونه پرې ګرموي او ځانونه پاک وینځي.

 

سکاټلنډیان 

د سکاټلنډ خلک په دې شپه یو کس ټاکي چې تور اوږده وېښتان ولري او د خپل ګاونډي کور ته یې لېږي، تر څو له هغوی څخه وچه ډوډۍ، مالګه، او خواږه شیان راوړي او بیا په نیمه شپه کې خپله مېلمستیا پیلوي.

 

روسیه

د روسیې خلک د کال تر ټولو اوږده شپه په دعا او عبادت تېروي او د خپلو ملګرو او مېلمنو څخه په پېروي او شاتو مېلمه پالنه کوي، او خپل کورونه په ډول ډول ګلانو او څراغونو ښکلي کوي او د یو بل ته په ډالۍ کې کورنۍ کلچې وروړي.

د یلدا شپه د ډېری خلکو لپاره ځانګړی ارزښت لري، د دغې شپې لپاره ځانګړې تیاري نیسي، خپل ټول خپلوان او ملګري را ټولوي او تر سهار ویښ پاتې کېږي، نڅا او ساعتیري هم کوي.

Related Articles

د پوهې درې اساسي مرحلې

د ماشوم نړۍ ته راتګ د یوې تشې پاڼې په څېر دی، یو سپین کاغذ چې د ژوند چاپېریال پرې خپل اغېز پرېږدي. هغه څه چې ماشوم یې په کور، ښوونځي او ټولنه کې زده کوي، د هغه لومړنۍ پوهه او شخصیت جوړوي. دا زده کړې ښې هم کېدای شي او بدې هم، ځکه ماشوم له وړاندې د انتخاب ځواک نه لري. خو کله چې انسان ځواني ته ورسيږي، هغه په ارادي ډول د زده کړې توان ترلاسه کوي. له دې...

سټیم حجرې

سټیم حجرې: په څو حجروي ژوندیو موجوداتو کې سټیم حجرې یا په بشپړ ډول او یا په قسمي ډول بدلون موندلې حجرې دی، کوم چې د حجراتو په مختلفو بڼو د بدلیدو وړتیا لري.شونې ده چې عضلي حجرې،عصبي حجرې او یا نورې حجرې ورڅخه منشا واخلي. نوموړې حجرې په نا څرګند ډول تکثر کوي تر څو نورې ورته سټیم حجرې رامنځته کړي.د جنین د انساجو او غړو د ودې په مراحلو کې سټیم یو له ت...

د امریکا ولسمشر "جان ایف کَنيډي" څنګه ووژل شو؟

لیکنه ـ ریاض مقامزی د امریکا په تاریخ کې یوه لویه معما چې تر اوسه یې په اړه مختلفې نظریې ورکول کېږي، ددې هېواد د ولسمشر د ترور پېښه ده. ددې واقعې په اړه مختلفې انګېرنې موجودې دي؛ خو موږ هڅه کړې ده، چې په دې لیکنه کې ددې ورځې بشپړ جزئیات له موثقو سرچينو څخه په اخیستنې چمتو کړو. تاسو به پوه شئ، چې "کنیډي" څنګه، کله او چرته ووژل شو.   کَنیډي څوک دی...

Recommended Articles

د نارينه د جنسيت د هورمون د کمېدو سببونه

هورمونونه په بدن کې ورو ورو خو ژور او دومداره اغېز لرونکي کيمياوي مواد دي، هورمونونه ورو ورو تاثیر پيلوي خو دا تاثيرات یې بیا د ډېر وخت لپاره دوام کوي، هورمون د کاربون هيدرات او شکرو غوندې نه دي چې يو کس ته لس دقيقې غښتلې انرژي ورکړي لس دقيقې وروسته بيا بېرته خپل ټول تاثير له لاسه ورکړي، د هورمونونو تاثير د زيات وخت لپاره دوام کوي. د انسان په بدن...

که دا عادتونه خپل کړئ له غربت څخه خلاصېږئ!

لیکنه ـ ریاض مقامزی دا به سمه خبره وي، چې شتمني له قسمت سره تړلې ده؛ خو دا خبره هم هېڅکله غلطه نه ده، چې ستاسو عادات په دې برخه کې رغنده رول لري. که تاسو هر څومره ډېرې پیسې ولرئ؛ مګر پر مصرف، پانګونې او نورو لاروچارو پوه نه شئ ډېر ژر به مو غربت د کور تر دروازو ورسېږئ. یا که ډېر غریب هم یئ؛ مګر دا لارښوونې عملي کړي، نو ډېر امکان شته، چې له غربت څخه...

د حافظې د پیاوړتیا څو لارې

هغه حقیقت چې د عمر په زیاتېدو سره حافظه له منځه ځي، دلیل نه شي کېدای چې ونه شو کولی د له منځه تللو طریقه یې ډېره سسته کړو. څېړنو ښودلې ده چې موږ کولی شو د امکان تر حده حافظه وساتو، اجازه راکړئ دغه عملي لارې وسپړو.  د حافظې د قوي کېدلو څو لارې  ژور فکر وکړئ چې فعاله حافظه مو بهتره شي: فعاله حافظه تقریباً ستاسو د مغز د یادښت کتابچه ده، چېرته چې نوي...