لیکنه او راټولونه: شکېبا نادري
د قدر شپه څه وخت ده؟
د قدر شپه یعنې هغه فرصت چې اللهﷻ د خپل فضیلت او لورینې له امله د خپلو بندګانو د ګناهونو او بښنې لپاره ورکړی دی، تر څو دوی په دغې مبارکې شپې کې عبادت وکړي او ګناهونه یې وبښل شي.
موږ په نننۍ لیکنه کې تاسو ته د قدر د مبارکې شپې د ځانګړتیاوو، فضیلتونو، وخت او داسې نورو په اړه معلومات درکوو که تاسو هم غواړئ د دغه بې ساري نعمت څخه برخمن شئ زموږ لیکنه تر پایه ولولئ!
کومه شپه د قدر شپه ده؟
د قدر د شپې د معلومولو په موخه د تاریخ په اوږدو کې علماوو ډېرې څېړنې کړي دي ان تر دې چې د پنځوس علماوو او څېړونکو قولونه پکي شته، د ډېرو دلایلو او تجربو په وړاندي کولو سره وایي: د قدر شپه د روژې د میاشتې په لسو وروستیو شپو کې ده او په ځانګړې توګه په طاقو شپو یعنې ۲۱، ۲۳، ۲۵، ۲۷ او ۲۹مې شپو کې یوه شپه ده. په طاقو شپو کې یې هم په ۲۱ او ۲۷مه شپه ډېر ټینګار کړی دی.
د قدر په شپه باید څه وکړو؟
دغې شپې ته په قران کریم کې (خَیرٌ من ألفِ شَهر) ویل شوې ده؛
الف. غسل کول
په دغې شپه لومړی باید غسل وکړل شي، ځکه د قدر په شپه غسل کول مستحب دي.
ب. د کورنۍ غړي او ملګري مو عبادت ته وهڅوئ!
په دغې مبارکې شپې باید د کورنۍ ټول غړي عبادت ته وهڅول شي، تر څو کړي ګناهونه یې وبښل شي.
ج. د شپې رڼول
ښه ده چې د دغه مبارکه شپه تر سهاره په عبادت تېره کړئ، ځکه چې د قدر د شپې عبادت د زرو میاشتو
د عبادت څخه غوره ګڼل شوی دی.
سربېره پر دې په دغې مبارکې شپې کې قران کریم هم نازل شوی دی.
اللهﷻ په سورة القدر کې په دې اړه فرمايي: [إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ * وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ * لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ * تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ *سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ].
ترجمه: بېشکه موږ دغه(د قدر او عزت کتاب قران کریم) د قدر په شپه کې نازل کړی دی او ته څه پوهېږې (ای محمده! صلی الله علیه وسلم) چې دا د قدر شپه څه ده ــ د قدر شپه د زرو میاشتو عبادت څخه ډېره غوره ده(چې که چیری څوک یې ومومي او تر سهاره پورې پکې په عبادت باندی ځان مشغول وساتي) ــ پرښتې او روح (جبرائیل علیه السلام) په هغې کې د لوی څښتن تعالی په اجازه هر حکم له ځان سره را اخلي او را ښکته کېږي (خورا زیاتې ملائیکې پکې ځمکې ته را ښکته کېږي او له ځان سره برکت، رحمت او مغفرت راوړي) (دغه) شپه د سهار تر لمرختلو پوری بشپړه سلامتي ده.
د قدر شپه د ګناهونو د مغفرت شپه ده
په دې اړه د امام بخاري او امام مسلم (رحمۃ الله) نه روایت شوي په حدیث شریف کې نبي(علیه السلام) فرمايي: ((مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدرِ إيماناً واحْتِساباً غُفِر لَه مَا تَقَدَّم مِن ذَنبِهِ).
ترجمه: څوک چې د لیلة القدر شپه د ایمان او اجر غوښتلو په نیت رڼه(په ویښه باندی تېره کړي) نو د هغه ټول پخواني ګناهونه به وبښل شي.
علامةعبدالغني النابلسي(رحمه الله) د ګناهونو د بخښنې په اړه وايي: (په دغې ګناهونو کې صغیره او کبیره ګناهونو دواړه شامل دي (او دا به ورته بښل کېږي)، ځکه چې د مهربان او لورونکي الله تعالیﷻ رحمت خو له دې څخه هم ډېر پراخه دی).
د قدر په شپه باید کومه دعا ووايي؟
د امام ترمذي او حاکم فرمایي: چې ام المؤمنین حضرت عائشه (رضي الله عنها) وفرمایل: ای د الله تعالی رسوله! که چېرې مې د لیلۃ القدر شپه وموندله؛ نو کومه دعاء به وایم؟ محمدﷺ وفرمایل: ووایه:((اللُّهُمّ إِنّكَ عَفَوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنّيْ)).(2):
ترجمه: ای لویه ربه! ته ډېر بښوونکی یې او بښنه خوښوې؛ نو ما ته بښنه وکړه.
ولې د قدر شپه پټه شوه؟
علماوو د قدر شپې د پټوالي لاملونه په لاندې توګه بيان کړي دي:
الف: که دغه شپه څرګنده واى، نو ډېرو خلکو به يوازې په دغې شپه عبادت کولو او د نورو شپو له عبادت نه به غافل وو.
ب: که دغه شپه څرګنده واى، نو ډېرو خلکو به زړوره هر ګناه کوله او په دغه شپه به یې عبادت کولو او د الله نه به یې بښنه غوښتله، نو ځکه اللهﷻ دغه شپه پټه کړه.
ج: که دغه شپه معلومه واى او د يو چا څخه ناڅاپه دغه شپه پاتې شوې واى، نو د فکر د خرابۍ او نورو خلکو د خبرو له امله د نورو شپو عبادت ته هم نه شوی ويښېدلاى،
اوس خو لږه تر لږه دوې درې شپې د دغې شپې په تمه رڼوي.
د: څومره شپې د دغې شپې په لټه څوک ويـښ پاتې کېږي د هغو ټولو بېل بېل ثواب ورکول کېږي او ګڼ شمېر نورې ګټې هم پکې دي.
نو ښه ده چې د روژې لس وروستۍ شپې په ځانګړي توګه طاق شپې رڼې شي.