مطالعه کتنې او لوستلو ته وایي. د یو شي, یو کار, یو شخص او یوه ځای د وضعیت د څرنګوالي کتنه, د کتاب, چاپی یا ناچاپه اثارو لوستلو ته مطالعه وایي.
کله چې د یوه شي په اړه سوچ کېږي , په غور او ځیر ورته کتل کېږي, د هغه د اصلي محتوا او پیغام په اړه تفکر ته هم مطالعه وایي؛ مثلا: پلانی مې ښه مطالعه کړی, خورا بد خویه دی . یا پلانی کتاب مې ولوست , ډېر خوندور وو….
دلته غواړو د اغېزناکې مطالعې په اړه څو ټکو ته ( اشاره) وکړو ؛ څو مطالعه مو دقیقه مؤثره او پر ځای وي.
1. / د کتاب ټاکل:
هڅه وکړئ د مطالعې د پاره داسې کتاب انتخاب کړئ چې لوستل یې ګتور وي. سره له دې چې د کتاب د پوښ له مخې یې پر محتوا پرېکړه نه کېږي ؛ خو سرلیک یې څه نا څه پیغام لېږدوي. کله مو چې کتاب اخیستی لومړی یې ښه واړوئ راواړوئ چې په مطالعه ارزي که نه.
2 / د بل چا په سپارښتنه کتاب مه اخلئ!
کله مو چې کوم ملګري درته وویل چې پلانی کتاب اخلم, پیسې راکړه درته رایې وړم, دا کار مه کوئ ؛ ځکه ذوقونه مختلف وي, د چا به سیاسي کتاب خوښ وي. دچابه اقتصادي. دچابه فرهنګي. دچا به د ناولونو, د چا مینه ییزکتابونه خوښ وي
3 / مناسب چاپیریال:
د مطالعې د پاره د مناسب چاپېریال موندل اړین دي . مطالعه مو چې کوله داسې ځای کې مه کښينئ: چې غامغال وي پکښې, ګڼه ګوڼه وي, یا هم کوټه تیت و پرک وي ؛ ځکه چې د کوټې تیتوالی ستاسو پام ځان ته اړوي, که لږ سلیقه اوزوق هم ولرئ ؛ نو زړه مو ورته تنګېږي, مجبوره پاکولو ته پیل وکړئ او مطالعه نیمه پاتې شي . ښه ده چې شاوخوا منظمه شي بیا مطالعه پیل کړئ.
بل دا چې که د یخنۍ موسم و ؛ نو هڅه وکړئ توده خونه کې کښنئ یا هم تودې جامې او نور د اغوستو شیان برابر کړئ , څو د مطالعې پر وخت مو یخ ونه رېږدوي.
4. / که مینه کې مات شوي یاست:
که چېرې په مینه کې ناکام شوي یاست, هڅه وکړئ د مینه ییزو کتابونو ( ناولونو, لنډو کیسو …) خواته ورنه شئ !
هغه کتابونه مه لولئ چې محتوا یې پر مینه راڅرخي ؛ ځکه په یو ډول نه په یو ډول ستاسو خپله کیسه دریادوي او رواني ستونزې درته جوړوي.
5. / هغه کتاب ولولئ چې د ژوند درسونه پکښې وي:
هڅه وکړئ چې د ژوند جوړولو او ذهني نارامۍ د له مینځه وړلو د پاره داسې کتابونه رانيسی چې د ژوند د بدلانه, مثبت فکر, اروایي ارامۍ په اړه لیکل شوي وي ؛ کچېرې ذهین هم یاست ؛ خو تجربې اختلافي وي او باید سره شریکې شي.
6. / په لوږه او تنده مطالعه مه کوئ!
مطالعه په داسې وخت کې وکړئ چې اشتها مو نه وه ( ماړه وئ) , یا هم د ناڅاپي لوږې بندوبست وکړئ ؛ همداسې د تندې غمه هم وخورئ. که روغ رمټ یاست د مطالعې پر وخت له خوراک څښاکه ډډه وکړئ, که د معدې ناروغي لرئ ؛ نو ښه ده چې پورتنۍ خبرې عملي کړئ.
7. / فکر او ذهن مو راغونډ کړئ!
د مطالعې پر وخت باید ذهناً او فکراً په کتاب کې وئ ؛ ځکه تیت و پرک فکر مو سردرد کوي او مطالعه هم اغېزناکه نه وي. ټول تمرکز پر هغه څه وکړئ چې لولئ یې.
8. / سندرې مه اورئ!
مطالعه مو چې کوله ګوشکي ایسته کړئ, سندرې مه اورئ ؛ ځینې کسان شته چې هم مطالعه کوي هم اوږې ښوروي. هم سرښوروي داسې مطالعه هېڅ اغېز نه پرېباسي.
9. / تلویزیون باید ګول وي :
مطالعه مو چې کوله یا تلویزیون بند کړئ یا هم داسې خونه کې مطالعه وکړئ چې هلته تلویزیون نه وي. که سترګې مو تلویزیون ته نیولې وي او لاس کې مو کتاب وي, وخت مو ضایع کېږي.
10. / د مطالعې په پار د مناسب وخت ټاکل:
د مطالعې د پاره باید وخت ځانګړئ شي. کولای شئ د شپې ناوخته یا سهار وختي مطالعه وکړئ ؛ ځکه دې دوو وختونو کې حافظه اپډېټ ( تازه) وي او مالومات ژر اخیستی شي.
11 / مینه ییز داستانونه د شپې ناوخته مه لولئ!
د شپې ناوخته د مطلق سکون او ارامتیا وخت وي ؛ نو که تاسو مینه ییز داستان ولولئ, احساسات مو ژر راپارېږي, کېدی شي د غمجنې پېښې په لوستو خواشیني شئ او خپګان د اروایي تعادل د ګډوډۍ لامل ګرځي.
12. / اونۍ کې حتماً یو کتاب لولئ
له هرې مطالعې وروسته یوه نوې تجربه کسب کېږي , نوې خبره زده کېږي او راتلونکي لپاره ښه پلانونه جوړېدی شي. هره اونۍ کې د یوه کتاب په لوستو سره مو د پوهې کچه ډېرېږي.
13. / مطالعه او اړیکې:
مطالعه او اړیکې یو ځای پر مخ بوځئ . ځینې کسان دومره په مطالعه کې ورک وي چې کله سر راپورته کړي ځان یوازې ویني . هم مطالعه کوئ , هم اړیکې وپالئ ؛ ځکه ډېره مطالعه او لږ اړیکې ښه نه وي . ورو ورو مو د ګووښه توب خواته بیایي. داسې نه چې څو ورځې وروسته یو ملګری ووینئ, د ستړي مشي پار ه مازې لاس وښوروئ او بېرته پر کتاب سرکښته کړی.
14. / مثبت اخذ :
کله مو چې مطالعه کوله, یوازې د ذوق خړوبولو د پاره یې مه کوئ. تر هرې مطالعې وروسته حد اقل دوې دقیقې غور وکړئ چې څه مې ولوستل, ولې مې ولوستل او څه مې زده کړل.
15. / یاداښت واخلئ!
که مو سافټ مواد لوستل, اړین ټکي ترې ولیکئ ؛ که مو چاپي یا هارډ اثر لوسته , تر مهمو پېښو یا خبرو لاندې کرښه وباسئ. چې پکار مو شول, سرګردانه به نه وئ, مستقیم به یاداښتونو ته مراجعه وکړئ.
حافظ احمد «نعماني»