لیکنه: شکېبا نادري
د والدینو هغه کړنې چې اولاد بې تربیې کوي!
دا خو ښکاره خبره ده چې هر مور او پلار هڅه کوي چې اولادونو ته یې ښه روزنه ورکړي، غواړي له ماشومتوب څخه خپلو اولادونو ته ښه ادب، درناوی او روزنه ور زده کړي، تر څو ټولنې ته یې د یو ګتور شخص په توګه ور معرفي کړي، خو ځینې وخت مور او پلار داسې کړنې ترسره کوي چې د هغوی د اولادونو د بې ادبۍ لامل کېږي.
موږ په نننۍ لیکنې کې تاسو ته د مور او پلار د هغو تېروتنو په اړه معلومات درکوو چې د هغوی د اولادونو د روزنې د خرابوالي لامل کېږي.
که تاسو هم غواړئ له داسې کړنو څخه چې ستاسو د اولاد د تربیې د خرابۍ لامل کېږي خبر شئ زموږ لیکنه تر پایه ولولئ!
۱. هېڅکله له خپل ماشوم څخه د دروغ ویلو غوښتنه مه کوئ!
ټولې میندې او پلرونه غواړي چې اولاد یې تل ورته رښتیا ووایي او نه غواړي دروغ ویل زده کړي، خو کله چې کوم کس ورته زنګ وهي او دوی نه غواړي ورسره خبرې وکړي، نو موبایل خپل ماشوم ته ورکوي او ورته وایي، ووایه چې پلار مې په کور کې نشته او موبایل یې په کور کې پاتې دی، هېڅکله له خپل ماشوم څخه مه غواړئ چې دروغ ووایي، ځکه ماشومان تل هغه کړنې ترسره کوي چې مور او پلار یې ترسره کوي، نو ښه به وي چې له ماشوم څخه مو وغواړئ چې رښتیا ووایي، ووایې چې پلار مې اوس خبرې کولای نه شي، وروسته به درته ارومرو زنګ ووهي.
۲. هېڅکله مو خپل ماشومان له نورو ماشومانو سره مه پرتله کوئ!
دا هغه لویه تېروتنه ده چې ځینې میندې او پلرونه یې کوي، ماشوم ته وایي ته ولې د خپلې خور په څېر تکړه نه یې؟ دغه کړنه د ماشومانو ترمنځ د کینې لامل کېږي، بل دا چې د دغې کړنې په ترسره کولو سره ماشوم ته ځان بې ارزښته ښکاري، نو هېڅکله مو له اولادونو څخه دا تمه مه لرئ چې د بل اولاد په شان مو و اوسي، ځکه هر انسان ځانته خوی او عادتونه لري ټول یو ډول اوسېدلای نه شي.
۳. مه پرېږدئ چې ماشوم مو د ګناه احساس وکړي!
اولاد ته مو مه وایئ، ستا له پیدایښت څخه مخکې زموږ ژوند ډېر ارامه و. دا ښکاره خبره ده چې د اولاد له پیدایښت څخه مخکې د مور او پلار ژوند ډېر ارامه وي، خو د اولاد له پیدا کېدو سره سم ځینې ستونزې رامنځه کېږي، خو هېڅ مور او پلار د دې خبرې د ویلو حق نه لري، ځکه دغه خبره د دې لامل کېږي چې ماشوم د ګناه احساس وکړي، نو هېڅکله مو ماشوم ته داسې خبرې مه کوئ.
۴. مه پرېږدئ چې ماشوم مو تل ووایي چې زه په حقه یم!
تاسو باید خپلو ماشومانو ته له کوچینوالي څخه دا ور زده کړئ چې تل هر څه د دوی په خوښه پر مخ نه ځي او نه تل دوی په حقه وي، کنه دا فکر به د دوی د ناهیلۍ لامل شي، خپلو ماشومانو ته مو دا وروښیئ چې تل رښتني و اوسي او دا ومني چې تل او په هره چاره کې دوی په حقه نه وي.
۵. هېڅکله مو د ماشوم بدو کړنو ته مه خاندئ!
ډېری کسان چې کله یې ماشوم کومه بده خبره کوي دوی ورته خاندي او وایي چې زوی/ لور مې خبرې زده کړې دي او هغه خبره بیا بیا پرې تکراروي، همدا کړنه د دې لامل کېږي چې ماشوم بې ادبه او سپین سترګی شي.
۶. د خبرو کولو پر مهال د نورو په پرتله خپل ماشوم ته ډېر ارزښت ورکړئ!
کله چې تاسو په موبایل کې خبرې او یا مسېج کوئ هېڅکله مو ماشوم ته مه وایئ چې زه بوخته/ بوخت یم، د دغې خبرو په اورېدو مو ماشوم ناهیلی کېږي او فکر کوي چې په موبایل کې د خبرو ارزښت له ده څخه ډېر دی.
نو ښه به وي چې مور او پلار له داسې خبرو څخه ډډه وکړي، خپلو ټولو کړنو ته پام وکړي، تر څو داسې کړنې تر سره نه کړي چې د ماشوم د بې ادبۍ لامل شي.